Herkenbaar: de tekst op je telefoon wordt wazig, je houdt het menu in het restaurant steeds verder van je af, en een boek lezen voor het slapengaan kost meer moeite dan een paar jaar geleden. Dit zijn typische signalen dat je ogen wat hulp kunnen gebruiken bij dichtbij kijken. Maar dan volgt al snel de volgende vraag: welke sterkte leesbril heb je eigenlijk nodig?
De juiste sterkte leesbril kiezen klinkt ingewikkelder dan het is. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je de sterkte van een leesbril bepaalt, waar je op moet letten tijdens het testen en wanneer het slim is om toch even bij de opticien langs te gaan.
Wat betekent de sterkte van een leesbril?
De sterkte van een leesbril, ook wel dioptrie genoemd, geeft aan hoeveel vergroting de lens toevoegt om dichtbij scherp te kunnen zien. Leesbrillen hebben altijd een positieve sterkte, van ongeveer +1.0 tot +3.5. Hoe hoger het getal, hoe sterker de vergroting.
Dit is iets anders dan een bril op sterkte voor veraf, die corrigeert namelijk bijziendheid of verziendheid. Een leesbril is bedoeld voor mensen die op oudere leeftijd moeite krijgen met scherpstellen op korte afstand, een heel normaal proces dat presbyopie heet en meestal begint rond je veertigste levensjaar.
Hoe bepaal je je leesbril sterkte?
Er zijn een paar simpele manieren om zelf een goed beeld te krijgen van de sterkte die bij je past, voordat je een definitieve keuze maakt.
Doe een leesbril test
Een leesbril test thuis is een prima startpunt. Pak een tekst met normale lettergrootte, zoals een boek of krant, en houd deze op je gebruikelijke leesafstand van ongeveer 30 tot 40 centimeter. Probeer vervolgens verschillende sterktes uit en let op bij welke sterkte de tekst scherp en ontspannen leest, zonder dat je hoeft te turen of de tekst juist te ver weg moet houden. Onze online sterkte testpagina helpt je hier stap voor stap doorheen en geeft een eerste indicatie van jouw sterkte.
Let op je leeftijd
Leeftijd is geen exacte wetenschap, maar wel een handige richtlijn. De meeste mensen merken vanaf hun veertigste voor het eerst dat lezen van dichtbij lastiger wordt, en de benodigde sterkte neemt vervolgens geleidelijk toe naarmate je ouder wordt. Dat is een normaal onderdeel van het ouder worden en niets om je zorgen over te maken.
Herken je deze signalen?
Voordat je aan het testen slaat, is het handig om te weten waar je precies op moet letten. De volgende signalen komen het vaakst voor bij mensen die toe zijn aan hun eerste leesbril, of aan een sterkere leesbril dan ze nu hebben:
- Je houdt je telefoon, boek of menukaart verder van je af om de tekst scherp te krijgen.
- Kleine lettertjes, zoals op verpakkingen of in bijsluiters, zijn moeilijk te lezen zonder extra licht.
- Je ogen voelen moe of gespannen na een half uurtje lezen of naaldwerk.
- Je krijgt lichte hoofdpijn na een avond lezen of puzzelen.
- Bij slecht licht, bijvoorbeeld in een restaurant, wordt lezen ineens een stuk lastiger.
Herken je een of meerdere van deze punten? Dan is de kans groot dat een leesbril, of een sterkere leesbril dan je nu draagt, uitkomst biedt.
Welke sterkte moet je kiezen? Richtlijnen per leeftijd
Onderstaande tabel geeft een algemene richtlijn op basis van leeftijd. Dit zijn gemiddelden, jouw persoonlijke situatie kan hiervan afwijken. 
Deze richtlijnen zijn een goed startpunt, maar de leesbril test blijft de beste manier om jouw eigen sterkte te bevestigen. Wil je meer weten over wanneer scherp zien met de juiste sterkte echt verschil maakt, lees dan ook onze uitleg over perfect zicht met de juiste sterkte.
Sterkte gevonden? Dan kies je je stijl
Zodra je weet welke sterkte bij je past, wordt kiezen ineens het leukste deel. Bij Looplabb vind je kant-en-klare leesbrillen in tientallen kleuren en monturen, van tijdloos zwart en schildpad tot opvallende tinten die net iets meer persoonlijkheid tonen. Omdat elk montuur in dezelfde sterktes verkrijgbaar is, kun je gerust meerdere brillen kiezen, bijvoorbeeld een subtiele voor op kantoor en een kleurrijke voor in het weekend, zonder dat je opnieuw hoeft te testen. Neem gerust een kijkje in onze volledige collectie leesbrillen om te zien welk montuur bij jouw stijl past.
Verschil tussen linker- en rechteroog
Bij de meeste mensen is het verschil tussen beide ogen minimaal, en daarom werken kant-en-klare leesbrillen met dezelfde sterkte in beide lenzen voor de meeste mensen prima. Merk je echter dat je met één oog duidelijk beter leest dan met het andere, of heb je naast presbyopie ook een andere oogafwijking zoals astigmatisme, dan is een leesbril op maat via de opticien een betere keuze dan een kant-en-klare bril.
Wat als de sterkte niet goed voelt?
Een verkeerde sterkte herken je meestal snel. Voel je hoofdpijn, vermoeide ogen of moet je toch weer turen na een paar minuten lezen, dan is de kans groot dat de sterkte niet helemaal klopt. Ook als je de tekst juist verder van je af moet houden dan normaal, is de bril waarschijnlijk te sterk.
Geef jezelf wel een dag of twee om te wennen aan een nieuwe leesbril, je ogen hebben soms wat tijd nodig om aan de nieuwe scherpstelling te wennen. Blijven de klachten daarna aanhouden, probeer dan een stap lager of hoger in sterkte. Het is normaal dat je uiteindelijk, naarmate de jaren verstrijken, af en toe een keer overstapt naar een iets hogere sterkte. Dat is geen teken dat er iets mis is met je ogen, maar gewoon een teken dat presbyopie langzaam verder toeneemt, zoals bij vrijwel iedereen gebeurt.
Een paar praktische tips die het testen makkelijker maken:
- Test altijd bij daglicht of goede binnenverlichting, bij schemerlicht lijkt bijna elke sterkte te zwak.
- Gebruik dezelfde leesafstand die je normaal ook aanhoudt, dus niet expres dichterbij of verder weg.
- Test met een tekst die je goed kent qua lettergrootte, zoals een krant of een boek, in plaats van met heel kleine lettertjes.
- Twijfel je tussen twee sterktes, kies dan liever de lagere. Een te sterke leesbril belast je ogen namelijk meer dan een iets te zwakke.
Zelf testen of naar de opticiën?
Voor de meeste mensen met een gewone, geleidelijke presbyopie is een kant-en-klare leesbril met de juiste sterkte een prima en betaalbare oplossing. Twijfel je nog of een leesbril überhaupt nodig is, dan is onze uitleg over wanneer je een leesbril nodig hebt een handig vertrekpunt.
Een bezoek aan de opticien is wel verstandig als je klachten aanhouden ondanks een passende sterkte, als je een sterk verschil tussen beide ogen ervaart, of als je andere oogklachten hebt zoals wazig zien veraf, dubbelzien of hoofdpijn die niet overgaat. In die gevallen is een leesbril op sterkte via een opticien de veiligere keuze. Meer over wanneer een leesbril op sterkte de voorkeur verdient, lees je in ons artikel over de voordelen van een leesbril op sterkte.
Veelgestelde vragen over de sterkte van een leesbril
Kan ik zomaar elke sterkte leesbril kopen?
Ja, voor gewone presbyopie zonder verdere oogafwijkingen kun je een kant-en-klare leesbril kiezen op basis van een test. Twijfel je, kies dan de lagere sterkte en test rustig een tijdje hoe dat leest.
Verandert mijn sterkte na verloop van tijd?
Ja, de meeste mensen hebben elke paar jaar een iets sterkere leesbril nodig, tot de sterkte rond je zestigste meestal stabiliseert. Het is dus verstandig om je sterkte zo nu en dan opnieuw te testen.
Kan ik dezelfde sterkte gebruiken voor beide ogen?
Voor de meeste mensen wel, aangezien het verschil tussen beide ogen bij gewone presbyopie meestal minimaal is. Merk je een duidelijk verschil, raadpleeg dan een opticien voor een leesbril op maat.
Tot slot
De juiste sterkte leesbril kiezen begint met goed luisteren naar je ogen: waar wordt lezen lastig, en bij welke sterkte voelt scherpstellen weer moeiteloos? Gebruik de leeftijdsrichtlijnen als startpunt, doe de test op je gebruikelijke leesafstand, en stap over naar de opticien zodra je twijfelt of je klachten aanhouden. Zo lees, werk en ontspan je weer met scherp zicht, zonder onnodig turen of vermoeide ogen.
